Drukuj

 

 PRZEWODNIK PO SIEMCZYNIE
Drogi Gościu! Czy mijając tablicę z nazwą miejscowości spodziewałeś się, że przekraczasz symboliczne bramy tak niezwykłego miejsca? Gdzie kultura wysoka płynnie przeplata się z lokalną inicjatywą, gdzie obok bogactwa przyrody, możesz podziwiać dziedzictwo materialne i duchowe przeszłych pokoleń? Gdzie zatarta jest granica między tradycją a współczesnością, a jedyne co pewne, to to, że nie raz dasz się tu zaskoczyć? Zapraszamy do przygody – Siemczyno wita.

1. na planie - barokowy pałac

Zwiedzanie Siemczyna rozpoczniemy od obiektu, który stanowi główną atrakcję tej miejscowości i wokół którego koncentruje się życie kulturalne oraz działalność lokalnej społeczności. Otoczony malowniczym parkiem pałac został wybudowany w latach 1722-1726 przez Henninga Berndta von der Goltza w stylu barokowym. Fasada budynku zwrócona jest w kierunku drogi biegnącej przez wieś. Po obu stronach ogromnego dziedzińca położone są oficyny, a kompleks budynków gospodarczych wzniesiono równolegle do drogi krajowej nr 20, prowadzącej z Czaplinka do Złocieńca. Na dziedziniec wchodziło się niegdyś poprzez bramę posiadającą filary z profilowanymi głowicami, na których ustawione były posągi geniuszy trzymających tarcze herbowe. Według mitologii rzymskiej geniusze byli półboskimi istotami, które opiekując się mężczyznami, kierowały ich losem i zapewniały szczęście. Budowla pałacu składa się z trzech zasadniczych części. Centralna część zbudowana przez Henninga Berndt von der Goltz (1722-1726) na planie podkowy z tarasem od strony wschodniej. Południowe skrzydło zbudowane zostało przez ówczesnego właściciela posiadłości Heinricha Augusta von Arnima na planie prostokąta w 1796 r. Północne skrzydło zbudowane zostało przez Hartwiga von Bredow na początku XX w. również na planie prostokąta z łącznikiem do części centralnej. Najstarszy centralny korpus pałacu posiada dwie kondygnacje, podobnie jak skrzydło południowe. Wszystkie części budowli są podpiwniczone. Piwnice korpusu centralnego mają stropy klasztorno-krzyżowe, skrzydło południowe stropy kolebowe, a północne Klein’a.Korpus centralny zwieńczony jest dachem mansardowym, a skrzydła boczne dachami naczółkowymi.Szczególnie atrakcyjnym elementem tego zabytku jest znakomicie zachowana, osiemnastowieczna więźba dachowa, którą można obejrzeć po wejściu krętymi schodami na strych. Goltzowie wznieśli pałac z ogromnym rozmachem, zgodnie z kanonami ówczesnej mody. Poza funkcją mieszkalną pałac miał też reprezentacyjny charakter. Na parterze znajduje się trzybiegowa klatka schodowa z balustradami bogato zdobionymi ornamentami roślinnym i naturalnej wielkości posągami rzymskich legionistów, które dziś można podziwiać w Muzeum Regionalnym w Szczecinku. Rolę reprezentacyjną pełnił również salon posiadający wyjście na taras. Dzisiejsze malowidła zdobiące sufity i ściany tego salonu wykonano na początku XX w.Wyobrażenie pierwotnego, osiemnastowiecznego wyglądu pałacowych wnętrz dają dość dobrze zachowane kominki. Pierwszy znajduje się w salonie muzycznym i posiada obramowanie paleniska opracowane w marmurze, w kształcie podkowy. W sąsiednim salonie zwanym niegdyś myśliwskim, a później jadalnią, znajduje się oryginalny kominek składający się z paleniska i nadstawy z wizerunkiem psa. W kolejnym salonie znajduje się trzeci kominek wyłożony ręcznie malowanymi holenderskimi kaflami z 1726 r., które ozdobione są alegorycznymi scenkami rodzajowym. Ciekawostkę stanowi fakt, że od strony parku budowla pałacu wyposażona była w zewnętrzne schody rozchodzące się w połowie kondygnacji na boki, o czym świadczą ślady oporów arkad. Fragment do dziś zachowanych schodów zewnętrznych pochodzi z 1900 r.

 

2. na planie - Park z aleją grabową i lipową

Park w Siemczynie założony w XVIII w. w stylu barokowym przez rodzinę von der Goltz – ówczesnych właścicieli posiadłości. Wraz z pałacem tworzy on zespół parkowo-pałacowy, który zajmuje ponad 3 ha powierzchni. Położony jest on w południowo-wschodniej części wsi. Przylega do zabudowań wiejskich, ogrodów i zabudowań gospodarczych dawnego majątku. Od wschodu graniczy z niewielkim kompleksem leśnym, który w XVIII w. prawdopodobnie stanowił część parku, przedłużając jego założenie osiowe i symetryczny układ przestrzenny. Z tamtego czasu przetrwały czytelne założenia osiowe: podjazd, pałac, salon ogrodowy z prostokątnym stawem i inne elementy układu przestrzennego, tj. gabinet ogrodowy obramowany starymi lipami, aleja grabowa, aleja lipowa, wgłębnik oraz WZGÓRZE KWIETNE. Park kilkukrotnie ulegał przebudowie, ostatnią z nich przeprowadziła rodzina von Bredow, która była właścicielem majątku w latach 1907-1945. Zachował on większość elementów barokowego wystroju parku, przekształcając jednocześnie jego południowo-wschodnią część na styl naturalistyczny. W parku na szczególną uwagę zasługuje aleja grabowa. Obecny jej wygląd jest wynikiem zaniedbań pielęgnacyjnych po 1945 roku, gdzie nie dokonywano regularnych cięć i kształtowania szpaleru na wysokości 2-3 m. Nie formowane od wielu lat graby przybrały strzelistą, romantyczną formę z charakterystycznymi zniekształceniami na wysokości dawnego formowania. Graby niegdyś należały do „elity” drzewnej i nadawały szyku najwytworniejszym założeniom parkowym, stanowiąc główny gatunek w zakładanych żywopłotach i bindażach. W województwie zachodniopomorskim zachowały się tylko trzy aleje grabowe: w Kołobrzegu, Złocieńcu i ta najbardziej romantyczna w Siemczynie. Park wpisano do rejestru zabytków (nr rej. 1075) 12 czerwca 1980 r.

3. na planie – Grobowiec dawnych ziemian

Najciekawszą pamiątką znajdującą się niegdyś w parku, były grobowce właścicieli tych posiadłości. Członkowie rodziny von der Goltz chowani byli w barokowej kaplicy przy siemczyńskim kościele. Nie było tam jednak miejsca dla rodzin późniejszych właścicieli. Tymczasem wielu von Arnimów zmarło właśnie w Siemczynie. Byli oni chowani prawdopodobnie w parkowym grobowcu. Na starym zdjęciu parkowego cmentarzyka widać groby ozdobione białymi kamiennymi tablicami, które najprawdopodobniej należały do rodziny von Arnim. W tym miejscu pochowano również Hartwig von Bredow, który zmarł 26 kwietnia 1927 r. Na tym zdjęciu widać również po jego prawej stronie zarezerwowane miejsce na pochówek. Ze sprawozdań wnuka Maschy i Hartwiga, Mathiasa von Bredow, wynika, że rezerwacji tej dokonała dla siebie Mascha von Bredow. Jak wiadomo Mascha przeżyła wojnę, a zmarła i została pochowana w w Dusseldorfie w 1959 roku.

4. na planie – Dawny komisariat MO

Budynek mieszkalny wzniesiony w 1933 r. W przedwojennym Heinrichsdorfie tylko ten dom wyposażony był w łazienkę i toaletę. W oborze tego gospodarstwa znajdowały się automatyczne poidła dla bydła. Było to najnowocześniejsze gospodarstwo w Heinrichsdorfie. Po zakończeniu II wojny światowej w tym domu przez pewien czas funkcjonował posterunek Milicji Obywatelskiej (MO). Później był tam urząd pocztowy. Obecnie jest to budynek mieszkalny nr 64.

5. na planie – sześciorodzinny budynek

Wielorodzinny budynek (nr 65, 66 i 67) wzniesiony w 1920 r. przez Hartwiga von Bredowa dla robotników zatrudnionych w majątku ziemskim. Obecnie jest to nadal budynek mieszkalny, wielorodzinny. W wzdłuż ulicy pod kątem 90 stopni do tego budynku stał bliźniaczy budynek, który spłonął w marcu 1945 roku podczas zdobywania wsi przez wojsko polskie. Po wojnie tego budynku nie odbudowano.

6. na planie – wiejska szkoła

 Dawna wiejska szkoła wybudowana w 1933 r. W dniach powojennego chaosu wyposażenie szkoły zostało zniszczone lub zrabowane. W latach 1945-50, po przybyciu do wsi polskich osadników, dom ten w dalszym ciągu pełnił rolę szkoły podstawowej. Zachowała się ciekawa relacja pierwszego polskiego nauczyciela w Siemczynie – Henryka Leszczyńskiego:

Budynek parterowy o dwóch korytarzach do dwóch sal lekcyjnych, mieszkanie zapewne nauczyciela: kuchnia i ciemny pokój. Na podwórku stodółka z połamanymi deskami. W klasach na podłogach słoma, puszki, papier z książek, a na tym po kątach i na środku odchody ludzkie. Okna bez szyb, ściany pokaleczone.[…] Wstyd mi było uciekać przed tym co mnie czeka. Zwyciężyła myśl, że tu ktoś musi być i to zrobić. Zacząłem od wideł i łopaty. Sołtys przydzielił mi dwie Niemki do pracy.[…] Zgłosił się dobrowolnie Polak i jako tako salę oczyściliśmy ze słomy i kału. Okna oszkliłem przyniesionymi mi zapewne z innych okien szybami. Ławki zbierałem w ogrodzie, z pola, a kilka przyniesiono ze wsi. Po pomocach tylko ślady znajdywałem wokół szkoły, w ogrodzie i na polu. Cóż mogło pozostać po kilkakrotnym zatrzymywaniu się tu wojsk polskich i radzieckich. Szkoła była bogata w pomoce naukowe do fizyki, biologii, o czym świadczyły szczątki znajdowane w okolicy szkoły. Brak tablicy zastąpiły drzwi pomalowane na czarno. Już w sierpniu dokonałem spisu dzieci w wieku szkolnym. Trudno było przewidzieć ile dzieci i które przydzielić do odpowiednich klas. Dzieci nie miały świadectw.

Dzieki staraniom Henryka Leszczyńskiego w 1950 r. szkołę podstawową przeniesiono do pałacu. Po przeniesieniu szkoły podstawowej umieszczono tu siedzibę Gromadzkiej Rady Narodowej, później Klubo-kawiarnię potocznie zwaną „klubem rolnika”. Obecnie jest to budynek mieszkalny oznaczony numerami 70/1 i 70/2.

7. na planie – Plebania

Okazały i piękny budynek plebanii (nr 68) wzniesiony w 1920 r. Od momentu wybudowania obiekt ten nie zmieniał swojego przeznaczenia i w dalszym ciągu służy proboszczowi parafii Siemczyno. Jest to dobra okazja, żeby nieco przybliżyć sylwetkę przedwojennego pastora (1918-1931) i wybitnego znawcy historii regionu dr Fritza Bahra, który był m. in. autorem znakomitej i rzetelnej książki o historii Kościoła na Ziemi Drahimskiej (Kirchengeschichte des Landes Draheim). Opracowanie to do dziś ma wielką wartość dla badaczy historii regionu. Zamiłowanie pastora Bahra do okolic Siemczyna uwidoczniło się również w serii znakomitych artykułów. Urodził się 19 stycznia 1891 r. w Drawsku Pomorskim. Uczęszczał do gimnazjum w Szczecinie, a później studiował w Tuebingen, Halle i Greifswaldzie. Pod koniec I wojny światowej, 16 czerwca 1918 r., młody pastor Fritz Bahr został powołany do wojska jako kapelan 115 Dywizji Piechoty. Po zwolnieniu do cywila był przez 11 lat pastorem w Siemczynie. Obecnie plebania w znacznym stopniu wyremontowana wewnątrz czeka jeszcze na remont elewacji zewnętrznej.

8. na planie – dom z początku XX wieku

Budynek z czerwonej cegły pierwotnie pokryty strzechą z drewnianym szczytem wybudowany w 1905 r. Przed wojną mieszkał tu urzędnik pocztowy. Obecnie jest to również budynek mieszkalny nr 77.

9. na planie – siemczyńska świątynia

Kościół pw. Matki Bożej Różańcowej w Siemczynie składa się on z dwóch zasadniczych elementów o odmiennej historii: dziewiętnastowiecznym kościele i siedemnastowiecznej kaplicy. Znajduje się ona przy południowej ścianie kościoła. Murowaną kaplicę wzniesiono w 1699 r. przy szesnastowiecznym ryglowym kościele, który wzniesiono w 1560 r. Pod posadzką kaplicy znajduje się krypta, która jest dziś całkowicie niedostępna, a do której prowadziły niegdyś schody. Fundatorami kaplicy, było małżeństwo, Elżbieta Katarzyna i Henning Berndt von der Goltzowie, którzy wybrali tę budowlę na miejsce swego wiecznego spoczynku. Według zapisów w dawnej siemczyńskiej księdze parafialnej 23 grudnia 1768 r. w krypcie pochowano Elżbietę Katarzynę, której ciało złożono w drewnianej trumnie. Jej małżonek zmarł znacznie wcześniej i od kilkudziesięciu lat spoczywał już w innej również drewnianej trumnie. Dziś główną ozdobą wnętrza barokowej kaplicy jest siedemnastowieczny gipsowy ornament, w którego centralnej części dostrzec można herby fundatorów Elżbiety Katarzyny von Heydebreck i Henninga Berndta von der Goltz. Z kryptą związana jest stara i dziś już zapomniana legenda. Według jej wyznawców w podziemnym grobowcu miał być pochowany polski wicekról. Nie trzeba być specjalistą od historii, żeby wiedzieć, że takiej funkcji nigdy w Rzeczpospolitej nie było, ale legenda rządzi się swoimi prawami. W rzeczywistości w najbardziej reprezentacyjnym metalowym sarkofagu pochowany jest polski dyplomata i generał – baron Franz Joachim von der Goltz. W XIX stuleciu odczytano tablicę nagrobną:

„Co posiadał doczesnego wielmożny i wielce znakomity Pan Franz Joachim Baron von Golcz, Świętego Polskiego Królewskiego Majestatu Wysoki Generał, złożył tutaj. Dojrzały sławą i wiekiem. W roku 1720.”

Franz Joachim był bez wątpienia postacią nietuzinkową. W 1700 r. był tytułowany królewskim „wicerotmistrzem”, a kilka lat później chorążym królewskim i generałem porucznikiem. Być może złożenie słów „królewski” i „wicerotmistrz” stało się przyczyną powstania legendy o „wicekrólu”. Najwięcej sławy przyniosła temu Goltzowi działalność dyplomatyczna. W latach 1713–1714 był posłem króla Augusta II Mocnego na dworze sułtana Turcji. Franz Joachim zmarł w Grodnie 1717 r., a jego ciało sprowadzono do Siemczyna w 1720 r.

Podczas budowy nowej świątyni w latach 1854-56 odsłonięto wnętrze krypty. Obok kilku drewnianych trumien znajdował się tam bogato zdobiony metalowy sarkofag, który został otworzony. Obok szczątek zmarłego znaleziono złotą szpadę. Heinrich Leonard von Arnim nakazał pozostawić drogocenną szpadę przy zmarłym, lecz pomimo tak wyraźnego polecenia została ona skradziona. Do ponownego otwarcia krypty doszło z inicjatywy późniejszej właścicielki Siemczyna (1895-1905) Mety von Puttkammer, która sfinansowała również budowę nowego sklepienia oraz kazała zbudować nowe zewnętrzne wejście do kaplicy. Znaleziono wtedy blaszaną tablicę przytwierdzoną do jednej z drewnianych trumien, na której umieszczono napis o następującej treści: „Joachim Kasimir baron von der Goltze polski królewski pułkownik, rycerz orderu świętego Jana”. Joachim Kazimir był synem wspomnianych powyżej fundatorów kaplicy - Elżbiety Katarzyny i Henninga Berndta. Urodził się 29 stycznia 1710 r. w Siemczynie, a polski tytuł pułkownikowski nosił jedynie dla splendoru, gdyż niemal przez całe życie był żołnierzem w służbie pruskiej lub saskiej. Joachim Kasimir zmarł 13 czerwca 1767 roku, czyli ponad rok wcześniej niż jego matka. Kryptę zlikwidowano, zasypując ją w 1995 roku. Wybudowany w 1560 r. ryglowy kościół protestancki był jednocześnie najważniejszą świątynią w miejscowej parafii protestanckiej obejmującej kościoły filialne w Rzepowie i Piasecznie. Dla miejscowej ludności kościół ten odgrywał szczególnie istotną rolę, kiedy w 1624 r. w wyniku kontrreformacji wypędzono protestanckich duchownych ze starostwa drahimskiego, a kościół katolicki odebrał innowiercom w starostwie ich świątynie. Protestanccy Goltzowie nie dopuścili do podobnych działań w ich posiadłościach, dlatego kościół w Siemczynie pozostał protestancki aż do 1945 r. Ryglową budowlę kościoła rozebrano w 1847 r. Oczywiście rozbiórka dotyczyła jedynie szachulcowego kościoła, a nie przylegającej do niej kaplicy Goltzów, która stała się teraz przybudówką nowego kościoła. W latach 1854-1856 dzięki staraniom miejscowego pastora Rudolfa Vollratha oraz patrona siemczyńskiej świątyni – Heinricha Leonarda von Arnima – wzniesiono ceglany neogotycki kościół, który możemy podziwiać do dzisiejszego dnia. Przy okazji budowy tego obiektu w jego fundamentach zamurowano tzw. kapsułę czasu, w której umieszczono dokument wyjaśniający okoliczności budowy kościoła. Pamiątką po patronach z rodziny von Arnim są też stare kościelne organy, które można obejrzeć wchodząc na chór. Instrument ten został zniszczony prawdopodobnie jeszcze w 1945 r. przez żołnierzy sowieckich, wiele piszczałek powyłamywano, ale mimo to stanowi on jeden z ciekawszych elementów wystroju. Na organach widnieje stylizowany napis w języku niemieckim: „Te organy podarował tajny radca rzeczywisty Heinrich Friedrich Graf von Arnim, najstarszy brat patrona siemczyńskiego kościoła. 1856”.Ciekawym elementem wystroju jest neogotycki ołtarz, w którego nadstawie w 1948 r. umieszczono obraz przedstawiający patronkę kościoła – Matkę Bożą Różańcową. Przypuszczalnie w końcu XIX w. zbudowano drugą kondygnację prezbiterium, która wyróżnia się innym wątkiem (wozówkowym) ceglanym ścian i dekoracją fryzu podwieszonego pod gzymsem koronującym. W ten sposób uzyskano miejsce dla dwóch dzwonów. Większy spiżowy wykonany został w ludwisarni F. Schulza w 1897 r., a drugi żelazny powstał w 1917 r.Po wojnie zbór w Siemczynie został poświęcony jako kościół katolicki 7 października 1945 r.  2 października 1973 r. kardynał nominat Ignacy Jeż - ordynariusz diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej - erygował parafię, która pozostawała pod administracją Zgromadzenia Zakonnego - Towarzystwa Św. Jana Bosko. Na dziedzińcu kościoła znajduje się figura patronki miejscowej świątyni, którą umiejscowiono na cokole dawnego pomnika poległych na frontach I wojny światowej mieszkańców wsi Heinrichsdorf. W 1978 r. Figura Matki Bożej Różańcowej zastąpiła cesarskiego orła (został on usunięty znacznie wcześniej) na szczycie postumentu. Bezrefleksyjnie skuto wtedy wyryte nazwiska poległych. Śladem po żołnierskim pomniku jest do dziś widoczny krzyż maltański.

10. na planie – wiejska kaplica w dawnej remizie

Niewielki budynek z początku XX w., który aż do 1981 r. służył jako remiza dla przedwojennej i powojennej Ochotniczej Straży Pożarnej w Siemczynie. Strażacy przenieśli się do nowej (dawna kuźnia folwarczna) większej remizy na terenie Zespołu Pałacowo-Folwarcznego. Dawna remiza wykorzystywana jest dzisiaj jako kaplica ekumeniczna podczas uroczystości pogrzebowych.

11. na planie – głaz 30-lecia PRL

Jest to niewielki park nazywany przez mieszkańców wsi ogródkiem jordanowskim. Utarło się tak nazywać tereny zabaw dla dzieci, których ideę szerzył dr Henryk Jordan. Sprzęt dla tego placu zabaw zakupił Inspektorat Oświaty ze Szczecinka. Uroczyste otwarcie ogródka jordanowskiego odbyło się 7.06.1964 r. W tym miejscu mieszkańcy Siemczyna postawili również duży głaz narzutowy w związku ze zbliżającą się dwudziestą rocznicą PRL i dwudziestą rocznicą przybycia pierwszych polskich osadników do Siemczyna. Obecnie plac zabaw wyposażony jest w nowy sprzęt dzięki staraniom sołtysa wsi Michała Olejniczaka.

12. na planie – dom folwarcznego kowala

Jest to jedna z dwóch zachowanych do dzisiaj oficyn przypałacowych, w której przed wojną mieszkał folwarczny kowal (część budynku przedstawiona na pierwszym planie). Mieszkała z nim również jego córka, która była osobistą służącą baronowej Maschy von Bredow. Dziś jest to budynek mieszkalny nr 83.

13. na planie – kino w gospodzie

Jest to budynek 2-częściowy. W jednej części, należącej do gminy, jeszcze do niedawna znajdował się wiejski sklep, który w czasach PRL prowadzony był przez GS Czaplinek. W 2015 roku gmina przekazała pomieszczenia po dawnym sklepie mieszkańcom wsi. Sołtys zaadoptuje je na klub fitness i siłownię. Drugą część stanowi dom mieszkalny o nr 85, 86, 88. Zespół budynków powstał pod koniec XIX wieku i do końca drugiej wojny światowej mieściła się tu duża gospoda należąca do braci Wegner. Ciekawostkę stanowi fakt, że w latach powojennych salę taneczną gospody wykorzystywano na salę kinową.

14. na planie – dom byłego leśniczego Brünke, dawny dom ogrodnika

Dom zbudowany około 1895 roku. Pierwotnie funkcjonował jako wiejska poczta, później był domem pałacowego ogrodnika, a następnie domem leśniczego. W latach powojennych w budynku okresowo zamieszkali wraz z rodzinami prezesi i kierownicy Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Siemczynie. Obecnie jest to budynek mieszkalny nr 87.

15. na planie – najstarszy dom mieszkalny

Dom zbudowany około 1850 roku i tym samym stanowi najstarszą budowlę mieszkalną we wsi z pominięciem pałacu i kaplicy Goltzów. Przed wojną mieszkał tu stolarz, który w swoim obejściu dysponował własnym warsztatem. Rzemieślnik ten świadczył różnorodne usługi mieszkańcom wsi, specjalizował się m. in. w wytwarzaniu trumien. Obecnie jest to dom mieszkalny nr 92.

16. na planie – dom zamorznego gospodarza

Pokaźne gospodarstwo rolne wzniesione ok. 1930 r. wraz z licznymi innymi gospodarstwami powstałymi w latach trzydziestych w Siemczynie. Powstawały one prawdopodobnie w wyniku akcji osadniczej po częściowej parcelacji ziemi zadłużonego majątku von Bredow. W gospodarstwie tym przed wojną żył najbogatszy gospodarz w Siemczynie. Posiadał on ponad 80 ha uprawnej ziemi. Obecnie jest to dom mieszkalny nr 95

17. na planie – kuźnia

W tym domu z drewnianym gankiem mieszkał przedwojenny wiejski kowal. Dom ten zbudowano w 1934 r., prawdopodobnie również w ramach akcji osadniczej. Obecnie jest to dom mieszkalny nr 107.

18. na planie – leśniczówka

Solidny, dwukondygnacyjny dom wzniesiony ok. 1910 r. Przed wojną był to budynek wielorodzinny przeznaczony dla rodzin pracujących w lesie. Po wojnie znajdowała się tu leśniczówka. Obecnie jest to dom mieszkalny nr 108.

19. na planie – papiernia nad jeziorem Wilczkowo

Do Jeziora Wilczkowo wpada niewielki strumień, który nosił kiedyś nazwę „Barten”. Od szesnastego wieku jego wody napędzały koło młyna zbożowego, który w późniejszym czasie stał się młynem papierniczym (papiernią). Tę nieistniejącą już osadę u wlotu strumienia do jeziora Wilczkowo wybudowali Golczowie przed 1577 rokiem. Pierwszy raz wspomniano o niej w dokumentach podatkowych z tego okresu. Siemczyno było wtedy podzielone na wiele udziałów, które były własnością kilku przedstawicieli rodu Golczów. Młyn należał wtedy do Johana Golcza z Broczyna I. Obiekt ten przedstawiono jeszcze na mapie Reymana w połowie XIX wieku. Na mapie z 1879 r. istniała tu tylko osada nazywana Starym Młynem Papierniczym (Alt Papiermuehle). Dziś dociekliwy turysta odnajdzie tam ślady starych fundamentów. Wilczkowo jest jeziorem polodowcowym, rynnowym o długość 4 km i powierzchni 300 ha. Maksymalna głębokość wynosi 27 m, a znaczna część linii brzegowej ma charakter klifowy. Jezioro wolne jest od obciążeń cywilizacyjnych, gdyż otaczają je piękne lasy. Istnieją tu znakomite warunki dla bytowania licznego ptactwa wodnego. M. in. stwierdzono gniazdowanie orła bielika. Wilczkowo jest doskonałym miejscem do wędkowania. Jezioro leży na szlaku kajakowym rzeki Drawy, któremu nadano imię Karola Wojtyłły.

20. na planie – historyczny trakt i napoleońska legenda

Drogę obecnie biegnącą z Siemczyna do Złocieńca wybudowano w połowie XIX w. Wcześniej przez całe wieki droga z Heinrichsdorf (dawna Rzeczpospolita) do Falkenburga (dawna Marchia Brandenburska) biegła traktem gruntowym między jeziorami Krosino i Wilczkowo, a sama granica między tymi państwami przebiegała wzdłuż rzeki Drawy dzieląc również na połowę jezioro Krosino i jezioro Wilczkowo. Wcześniej zapomniano, a ostatnio spopularyzowano historyczny fakt przemarszu tym traktem siedemnastotysięcznej armii szwedzkiej dowodzonej przez feldmarszałka Arvida Wittenberga, która zaatakowała Rzeczpospolitą, rozpoczynając tzw. potop szwedzki. Miało to miejsce 21 lipca 1655 r.

Historyk Ludwik Kubala w swoich szkicach tak opisuje potop szwedzki:

Gdy posłowie polscy wracali ze Szwecyi do Gdańska, feldmarszałek Wittenberg, zgromadziwszy 17.000 ludzi, przeważnie Niemców, i mając od kurfirsta pozwolenie przemarszu przez branderbruskie Pomorze, przekroczył 21 lipca z 72 działami, wśród dźwięków trąb i huku kotłów, pod Heinrichsdorfem granicę Polską i stanął obozem pod Tempelburgiem, pół mili od Drahimia.

Henryk Sienkiewicz także ujął to wydarzenie w formie literackiej w drugiej części trylogii pt. „Potop”:

Na koniec, w dniu 21 lipca, w lesie pod wsią Heinrichdorfem ujrzały zastępy szwedzkie po raz pierwszy słup graniczny Polski. Na ten widok całe wojsko uczyniło okrzyk ogromny, zagrzmiały trąby, kotły i bębny i rozwinęły się wszystkie chorągwie. Wittenberg wyjechał naprzód w asystencji świetnego sztabu, a wszystkie pułki przechodziły przed nim prezentując broń, jazda z dobytymi rapierami, działa z zapalonymi lontami. Godzina była południowa, pogoda przepyszna. Powietrze leśne pachniało żywicą. Szara, zalana promieniami słońca droga, którą przechodziły szwedzkie chorągwie, wybiegając z heinrichsdorfskiego lasu, gubiła się na widnokręgu. Gdy idące nią wojska przeszły wreszcie las, wzrok ich odkrył krainę wesołą, uśmiechniętą, połyskującą żółtawymi łanami zbóż wszelakich, miejscami usianą dąbrowami, miejscami zieloną od łąk. Tu i ówdzie z kęp drzew, za dąbrowami, hen! Daleko podnosiły się dymy ku niebu; na potrawach widniały pasące się trzody. Tam gdzie na łąkach przeświecała woda rozlana szeroko, chodziły spokojnie bociany. Jakaś cisza i słodycz rozlana była wszędzie po tej ziemi mlekiem i miodem płynącej.

Mniej znany jest fakt przemarszu tym traktem zwycięskiej dywizji Stefana Czarnieckiego wracającej z duńskiej wyprawy. Stary trakt prowadził na zachód do Złocieńca przez Puszczę Polską (Pohlen Heide) i Polski Most (Pohlen Br.) na Drawie. Można zatem powiedzieć, że wieś Heinrichsdorf (Siemczyno) jest symbolicznym początkiem i końcem czasu potopu szwedzkiego.

21. na planie – (Galgenberge) Góry Szubieniczne

W tej okolicy znajduje się kilka wzniesień noszących niegdyś wspólną nazwę Gór Szubienicznych (Galgenberge). Na podstawie królewskiego przywileju von der Goltzowie sprawowali władzę sądowniczą na terenie swoich dominiów. Wzgórze przedstawione na zdjęciu góruje nad pozostałymi i wskazuje na to, że na nim wymierzano sprawiedliwość złoczyńcom. Z mapy Reymana z połowy XIX stulecia dodatkowo dowiadujemy się, że na którymś z tych wzgórz towarzyszących ustawiony był niegdyś wiatrak.

22. na planie – zagajnik

Przed namirozpościera się malowniczy, przykuwający uwagę zagajnik o powierzchni ok. 5 ha posadzony w czynie społecznym w 1950 roku przez mieszkańców Siemczyna. Był to okres kiedy władze państwowe nakazały zalesianie gleb słabych (V i VI kl.) i nieużytków.

23. na planie – jeziorko (staw)

Przed nami widzimy jeziorko, w którym mieszkańcySiemczyna łowią ryby. Powierzchnia jego wynosi ok. 2 ha, a powstało ono ok. 1990 roku w wyniku uszkodzenia systemu melioracyjnego. Meliorację okolicznych łąk i pastwisk wykonano na początku XX wieku, którą wspierało państwo pruskie dla racjonalnego wykorzystania okolicznych terenów na cele rolnicze. Obecnie jeziorko zimą, po jego zamarznięciu, służy jako wiejskie lodowisko, a latem można tam łowić szczupaki, liny, okonie, itp.

24. na planie – cmentarz komunalny

Cmentarz założono w 1910 roku i chowano na nim głównie ewangelików. Powierzchnia jego wynosi 0,6 ha, a granice obsadzono świerkami. Podzielono go na dwie części z aleją lipową po środku. Początkowo pochówki dokonywano na jego prawej części. Głównie chowani byli tu Niemcy (ówcześni mieszkańcy Siemczyna). Po drugiej wojnie światowej chowano przybywających na te ziemie Polaków. Pierwszy pochówek odbył się w kwietniu 1946 roku na lewej części cmentarza. Cześć przedwojenna cmentarza została całkowicie zniszczona, a wartościowe nagrobki rozkradziono. Pozostałości wraz z upływem czasu fragmentami wydobywają się z ziemi. Powojenna część cmentarza składa się z 253 mogił, w których spoczywa 340 osób (stan na koniec grudnia 2015 roku). Nagrobki na polskiej części systematycznie wymieniane na nowe. Ponadto część pochówków przenoszona jest do wspólnych rodzinnych grobów, a dalsza część na inne cmentarze. Dlatego nagrobków z pierwszych, powojennych pochówków zachowało się bardzo niewiele.

25. na planie – tablica pamiątkowa na cmentarzu niemieckim

To nie był pierwszy cmentarz w Heinrichsdorf. Pierwszym z pewnością był cmentarz przykościelny z okresu budowy pierwszego kościoła czyli XVI-go wieku. Ten cmentarz założono w XVIII wieku dla gminy ewangelickiej. Z braku miejsca zaprzestano na nim pochówków w 1910 roku. Po wojnie Powiatowa Rada Narodowa w Szczecinku w roku 1957 podjęła decyzję o jego likwidacji w celu urządzenia na nim parku. Dokonali tego w latach 70–tych członkowie OSP będący pracownikami spółdzielni w Siemczynie w czynie społecznym. Zlikwidowano nagrobki, a żeliwne krzyże najprawdopodobniej sprzedano na złom. W roku 2010 postawiono tu pamiątkową tablicę ufundowaną przez Krystynę Kaniowską-Kanderską z napisem w języku polskim i niemieckim „Pamięci naszych zmarłych ze wsi Heinrichsdorf”. Jej uroczyste odsłonięcie odbyło się 12.05.2010 roku, a brali w nim udział obecni i byli mieszkańcy wsi. Odsłonięcia dokonali sołtys Siemczyna Kazimiera Waracka oraz córka przedwojennego sołtysa Johanna Kühl z Hamburga. Obecnie podejmowane są starania o utworzeniu w tym miejscu lapidarium. W tej okolicy był jeszcze jeden cmentarz. Po przeciwnej stronie drogi do 1815 roku chowano członków diaspory żydowskiej  (w miejscu obecnie stojących domów nr 50, 51, 52 - wybudowanych w latch 30-tych XX wieku). Obedcnie znaną nam, jedyną pamiątką, pozzostałą po tym cmentarzu, jest fragment macewy pochodzącej z kirkutu. Znaleziono ją podczas remontu kamiennego ogrodzenia przy kościele parafialnym.

26. na planie – przedwojenny spichlerz

Budynek zbudowany po 1930 roku a właścicielem był Max Klatt. Początkowo zajmował się handlem końmi, a później płodami rolnym i węglem. Planował również wybudowanie na tej działce domu, lecz wojna i ewakuacja zniweczyły te plany. Po wojnie budynki przeszły w zarząd Państwowej Centrali Drzewnej i były magazynem sprzętu leśnego i pożywienia dla koni, jako zaplecze nadleśnictwa Nowy Dwór. Po roku 1953 magazyny przeszły w zarząd Spółdzielni Produkcyjnej w Siemczynie i służyły do przechowywania nawozów aż do 2002 roku. Dziś nieruchomość jest w rękach prywatnych, a budynek remontowany i przystosowywany na cele mieszkalne.

27. na planie – dom policjanta

Budynek nr 50. Przed wojną mieszkał tu Policjant ze swoją rodziną. Policjant pilnował porządku we wsi oraz należał do tzw. Kripo, a świadczyła o tym masa dokumentów zalegających na strychu budynku tuż po wojnie (listy gończe, dokumenty ze zbrodni i inne). Po 1945 roku gmina przydzieliła budynek dla pierwszego dyrektora szkoły podstawowej i jego rodziny. Do końca lat 80- tych budynek zamieszkiwali kolejni dyrektorzy szkoły podstawowej ze swoimi rodzinami. Ciekawostką jest fakt, że krótko po wojnie u ówczesnego dyrektora szkoły - Leszczyńskiego mieszkała pisarka Ela Wachnowska Thun w oczekiwaniu na przydział mieszkania w Szczecinie, autorka znanej książki „Alarm dla miasta Warszawy trwa”.

28. na planie – Zatoka Henrykowska

Ta część jeziora, która nam się ukazuje,to Zatoka Henrykowska Jeziora Drawsko. Jezioro to jest największe na PojezierzuDrawskim i drugie co do głębokościw Polsce. Zachwyca pięknemkrajobrazu i znikomym stopniem ingerenecjiczłowieka. Latem można tu popływać i odpocząćna plaży, zimą podziwiać oszronionedrzewa nad białą taflą lodu. Można stąd popłynąć łódką na wyspy Lelum i Polelum.Nazwy swoje zawdzięczają postaciomz mitologii słowiańskiej o imionachLel i Polel. Na jeziorze możnajeszcze odwiedzić 10 innych wysp. Plaża nad Zatoką Henrykowską powstała dzięki czynom społecznym mieszkańców wsi i operatywności sołtysa Michała Olejniczaka. Do samego brzegu zatokiułożona jest kamienna droga zakończona betonowym slipem dla łodzi. Obok slipu widzimy nowoczesny pomost wybudowany przez Gminę Czaplinek w 2014-tym roku.

Powierzchnia jeziora - 1781,5 ha, maksymalna głębokość jeziora - 79,7 m, maksymalna głębokość Zatoki Henrykowskiej – 33 m, wymiary jeziora - 10,6 x 6,6 km. Długość linii brzegowej - ponad 70 km.

29. na planie – Boisko

Można tu pograć w piłkę nożną,a w sezonie letnim w niedzielne popołudniaodbywają się lokalne meczeoraz uroczystości wiejskie i gminne –festyny, dożynki, itp. Boisko wykonane zostało w czynie społecznym przez pracowników Spółdzielni Rolniczej „Kłos” ok. roku 1986. Na początku grały na nim 2 drużyny piłkarskie z Siemczyna: „Ambasada” i „Sidory”, obecnie drużyny te zjednoczyły siły pod wspólną nazwą „Atom Siemczyno”.

30. na planie – Osiedle spółdzielcze

Zbudowane przez zakład remontowo-budowlany spółdzielni produkcyjnej w Siemczynie. Powstało w czasach gierkowskich na początku 70–tych lat. Państwooferowało korzystne (umarzane do 80%) kredyty na ten cel. W ten sposób przy prawie każdym zakładzie rolnym w Polsce zbudowano osiedle mieszkaniowe, między innymi i to. Składa się ono z 10 bloków, w których mieszka obecnie 22 rodziny. Osiedla te są pozytywnym świadectwem rozwiązywania problemów mieszkaniowych tamtych czasów.

31. na planie – Mleczarnia

Obecnie nr 39. Przed nami widzimy budynek, któryzbudowano na początku XX w.i w którym funkcjonowała wiejska mleczarnia. Mieszkał w niej również mleczarz z rodziną. W czasach PRL-u była tu zlewnia mleka,a później budynek zaadoptowano na 4 mieszkania dla pracowników spółdzielni.

32. na planie – Poczta

Obecnie nr 40. Budynek zbudowano w 1900 r., który podzielony był na dwie części. W pierwszej był urząd pocztowy oraz mieszkanie dla pracownika. Drugą zajmował krawiec wraz z rodziną, który świadczył usługi dla mieszkańców wsi. Po wojnie pierwszymi osadnikami polskimi była rodzina przybyła ze wsi Optowa powiat Sarny – Wołyń.

33. na planie – Budynki wielorodzinne pracowników folwarku

Obecnie nr 45 i 46. Po lewej i po prawej stronie widzimy wielorodzinne parterowe budynki ze spadzistymi dachami. Wybudowała je w 1900 r.Meta von Puttkamer, właścicielkaZespołu Pałacowo-Folwarcznego dla swoich pracowników. Po wojnie budynki te nie cieszyły się zainteresowaniem osadników ze względu na brak obór i stodół ułatwiających prowadzenie gospodarstwa rolnego. Po 1947 roku osiedlono w nich przesiedleńców z „Akcji Wisłą”. W latach 90-tych XX wieku sprzedano je ostatnimnajemcom. Granice własności w tychbudynkach najlepiej widać obserwując więźby dachowe pocięte niejednorodnymi pokryciami dachowymi.

34. na planie – Siodlarz

Obecnie nr 48. Budynek postawionyok. 1930 r.Przed wojną mieszkał w nim rymarz, który posiadał warsztatwyrobu uprzęży dla koni. Wyrabiał równieżsiodła do rekreacji i sportów konnych. Po wojnie pierwszym osadnikiem była rodzina górali ze wsi Załuczne, gm. Czarny Dunajec, pow. Nowy Targ. Obecnie jest domem mieszkalnym jednego z wiejskich gospodarzy. Patrząc z tego miejsca zarówno w stronę zachodnią, jak i wschodnią widzimy zabudowania zlokalizowane równolegle do drogi po obydwu jej stronach wzdłuż całej wsi. Jest to bardzo typowy przykład tzw. „wsi ulicówki”.

35. na planie – Biurowiec Spółdzielni RSP Siemczyno

Obecnie nr 54. Budynek postawiony na początku lat 70–tych przy pomocy gierkowskich korzystnych kredytów. Służył on jako zaplecze administracyjne spółdzielni.Przeniesiono tu także agencję pocztową. Na piętrze byłapracownicza stołówka wraz z zapleczem kuchennym. Z ciekawostek wymienić należy, że stołował się na niej również jeden z najsłynniejszych aktorów początku lat 70-tych - Janusz Gajos.Spędzał on urlop żeglując po Jeziorze Drawsko i cumując w Zatoce Henrykowskiej. Na pamiątkę tego pobytu Janusz Gajoszadedykował zdjęcie ze swoją podobizną dla mieszkańców wsi. Na początku 2000-nych latspółdzielnia sprzedała budynek osobie prywatnej.

36. na planie – Sołtysówka

Jest to dom przedwojennegosołtysa Maxa Doege. Budynek wzniesiono ok. 1910 r.Zachowała się zewnętrzna, niezmienionaarchitektura.Budynek mieszkalny przylega do budynku gospodarczegoi posiada przejazd bramny.Całość, od frontu, prezentuje się bardzookazale. Obecnie jest to prywatna własnośćmieszkalna. Pierwszymi powojennymi osadnikami była rodzina z miejscowości Sarny woj. wołyńskie. Ciekawostką jest to, że przyjechała z nimi adoptowana, osierocona, nastoletnia żydówka – Hanka, która pod koniec lat 40-tych została porwana przez nieznanych sprawców i już nigdy nie odnaleziona.

37. na planie – Gorzelnia

Przed nami widzimyduży piętrowy budynek ze skośnym dachem i ścianami z kamienia. Była to folwarczna gorzelnia, któraprzestała produkować alkohol po zakończeniu wojny. Po opuszczeniu wsi przez Rosjan zostały z niej wymontowane najważniejsze urządzenia, cospowodowało, że w późniejszymokresie już jej nie uruchomiono. W latach 80-tych w budynku częściowo zamurowano otwory okienne i go otynkowano przeznaczając jego główną część na magazyn. Pozostała część jak poprzednio jest zamieszkiwana przez dwie rodziny. Gorzelnia powstała najprawdopodobniej na początku XVIII wieku. W historiibudowy pałacu występuje wzmianka, że dobrze gospodarujący Henning von der Goltz przed przystąpieniem do budowypałacu, wybudował i uruchomił gorzelnię,co by świadczyło, że przynajmniej częśćpodziemna i parterowa pochodzi z początku XVIII w.

38. na planie – Gospoda Hugo Streeck’a

Przed nami widzimy budynek z czerwonejcegły i przylegający do niegobudynek otynkowany z pomarańczowąelewacją.Całość przed wojną była własnościąHugo Streeck’a.Znajdowała się wnim przedwojenna gospoda. Budynekpostawiono w roku 1894. Obecnie w częścize skośnym dachem znajdujesię sklep i mieszkanie. Natomiast część otynkowana z płaskim dachem przeznaczonajest na wiejską świetlicę i obecnie w tymcharakterze jest użytkowana.Zaraz po wojnie powstał tu sklep i restauracja o nazwie „Dorotka” prowadzona przez Franciszka Foltę. Po narzuceniu wysokich podatków F. Folta się zadłużył i działalności te zlikwidował. Część restauracyjna w latach 50-tych została odebrana przez GRN w Siemczynie na rzecz mieszkańców wsi, w której zrobiono gromadzką świetlicę.

39. na planie – Budynki folwarczne

Obecnie nr 81. Przed nami widzimy duże, skrzydlato ustawione, z wieżąpośrodku, budynki folwarczne. Lewe skrzydło wybudowała rodzina von Arnim ok. 1800 r. Wieżę i prawe skrzydło wybudowała Meta von Puttkamer przed końcem XIX wieku. Te okazałe budynki górują nad wszystkimiw Siemczynie. Wybudowaniefolwarku przyspieszyło rozwój produkcjizwierzęcej w tym majątku. W lewym skrzydle, znajdowała sięobora (obecnie salakoncertowa) z korytarzem paszowym i obustronnymi stanowiskami uwiązowymi dla krów. Pod jedną ze ścian były kojce dla odpajanych cieląt.Nad oborą był przestrzenny strych(obecnie pokoje noclegowe) dla paszy objętościowej.W środkowej części znajduje się wielokondygnacyjnawieża z przejazdem bramnym, która na wyższych kondygnacjach służyła do magazynowania zboża.Obecnie parter służy jako hotelowe foye, I piętro to łącznik między pokojami a II i III piętro jako club. Po prawej stronie mamy kolejneskrzydło tego budynku. Historycznie w części przylegającejdo wieży (ok. 1/3 długości)była stajnia dla koni folwarcznych,a w dalszej części nowoczesna jak na owe czasy chlewnia z centralnym korytarzem gnojowo-paszowym i kojcami po bokach. W ścianie zewnętrznej od strony dziedzińcawykonanebyły małe otwory drzwiowe, łączące kojce z wybiegowymi na dziedzińcu. Wybiegi na wolnym powietrzu, wg ówczesnychstandardów weterynaryjnych, gwarantowały dobrą zdrowotność hodowanych świń. Nad pomieszczeniami inwentarskimiznajdował się również przestrzennystrych,w którym gromadzono słomę na ściółkę. Obecnie na dole jest sala rekreacyjna (ceglana), a na piętrze pokoje hotelowe. W dalszej części była stajnia dla koni folwarcznych, a nad nią strych na siano. Obecnie jest to parterowa wysoka sala restauracyjna. Do skrzydła folwarcznego przylega oficyna, w której mieszkali robotnicy folwarczni, a obecnie są to pokoje agroturystyczne.

40. na planie – OSP Siemczyno

OSP przeniesiono do tego budynkuw roku 1981. Budynek wybudowany na początku XX w. służył jako kuźnia folwarczna. Miała onapełne ręce roboty przy intensywnierozwijającej się w tym okresie produkcji roślinnej i zwierzęcej.Funkcję tą pełniła również wokresie powojennym. Z tym, że dalszyrozwój mechanizacji w uprawie i hodowli zmusił RSPdo wybudowania w 1981 r. nowego budynkuwarsztatowo-remontowego, któryznajduje się w głębi gospodarstwa.Urządzenie warsztatu w nowym miejscuograniczyło funkcję kuźni. Stąd możliwość przekazaniaczęści budynku w roku 1981 dla Ochotniczej Straży Pożarnej. W pozostałej części tego budynku kuźnia funkcjonowała do 2002 roku.

41. na planie – Kuźnia Ceramiczna

W drugiej części budynku po byłej kuźni nieczynnejod 2002 r. urządzono w 2010 r.warsztatceramiki artystycznej. Na parterze znajdująsię tradycyjne oraz elektryczne kołagarncarskie. Ponadto kuźnia wyposażonajest w ławy, stoły, regały, narzędzia oraz piece do wypału ceramiki (elektrycznyi tradycyjny – opalany drewnem). Na piętrze kuźni ceramicznejznajduje się galeria z najpiękniejszymipracami oraz miejsce do edukacjimultimedialnej. Pracownia zaprasza chętnych do lepieniaw glinie. Zapewniamy materiały i fachowyinstruktaż. Po stworzeniu swoichdzieł, kiedy zostawiamy je do wyschnięcia i wypalenia (2-4 tygodni), pozostajenam czas na snucie wyobrażeń o efekcienaszej pracy.

Opracowanie: Henrykowskie Stowarzyszenie w Siemczynie

 

Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικος (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κεραμος (keramos – ziemia, glina). Obecnie, przez ceramikę rozumie się wszystkie tworzywa i wyroby nieorganiczno-niemetaliczne, w trakcie otrzymywania, których istotnym procesem jest obróbka cieplna w temperaturze powyżej kilkuset stopni Celsjusza, np. spiekanie lub prażenie. Historia ceramiki sięga paleolitu. Najstarsze znalezione wyroby datuje się na 13 000 lat p.n.e., szklane 5000-6000 lat p.n.e., materiały wiążące (wapno, gips) używane są od 2000-5000 lat. Ceramikę wytwarzali już Grecy, znana jest kultura pilińska z okresu brązu, jedna z zespołu kultur mogiłowych, która zajmowała się obróbką ceramiki. W Polsce ceramika stosowana jest od 6000 lat. Klasyczny proces produkcji wyrobów ceramicznych polega na dokładnym wymieszaniu odpowiednich surowców, formowaniu, wysuszeniu i wypaleniu (jednokrotnym lub wielokrotnym). Proces wypalania odbywa się w piecach: tunelowych, komorowych (ceramika budowlana, sanitarna itp.) oraz w piecach grafitowych i innych, często o kontrolowanej atmosferze wypalania (ceramika specjalna). Temperatura wypalania mieści się w zakresie od 900 °C (ceramika budowlana) do 2000 °C (ceramika węglikowa). W wysokich temperaturach zachodzi zjawisko spiekania, w wyniku którego otrzymuje się czerep o pożądanej gęstości, znacznie mniejszej od gęstości surowca, ze względu na usunięcie wody podczas obróbki termicznej. Niektóre wyroby ceramiczne po wypaleniu pokrywa się szkliwem. Ceramika jest materiałem z grupy materiałów inżynierskich (obok metali i polimerów). Posiada wybitne właściwości takie jak: odporność na działanie wysokich temperatur, odporność na działanie czynników chemicznych, dobre właściwości mechaniczne, dobre właściwości dielektryczne i izolacyjne (nieprzewodność elektryczna), duża twardość (odporność na ścieranie, ognioodporność). Jej wadami są mała wytrzymałość na rozciąganie (podatność na gwałtowne zmiany temperatury), jest podatna na uderzenia i krucha. Kruchość utrudnia obróbkę mechaniczną wyrobów i łączenie materiałów ceramicznych ze sobą lub innymi materiałami. Ceramika porowata wykazuje się wysoką wytrzymałością 25-1000 MPa, na równi z wytrzymałością stali, stopów, kamienia stałego. Ceramika inżynierska jest jednym z najtwardszych materiałów inżynierskich po diamencie. Znajduje zastosowanie w różnych dziedzinach gospodarki: budownictwie, hutnictwie, elektronice, transporcie (samochody, samoloty), przemyśle kosmicznym. Powszechne są również ceramiczne elementy wyposażenia domu. W kuchni takie jak: naczynia, niewielkie pojemniki i inne akcesoria. W łazience armatura. Znane są także wyroby dekoracyjne z ceramiki. Wyroby ceramiczne bardzo często stosowane są w miejscach narażonych na działanie czynników atmosferycznych, agresywnych substancji, szczególnie wysokich temperatur. Dlatego ze względu na jej właściwości wykonuje się z niej materiały ogniotrwałe takie jak: osłony typu OSC, włókno cięte luzem, taśmy, maty ceramiczne, papier ceramiczny, ceramikę techniczną, elementy kotwiące, betony, cegły izolacyjne, płyty, moduły ceramiczne stosowane między innymi na niewielkie piece grzewcze, masy, kleje i powłoki, rękawice ochronne, w akwarystyce stosuje się ceramiczne kształtki do filtracji biologicznej, kul ceramicznych używa się do uzdatniania wody lub w procesie mielenia, także jako materiał ścierający lub do ochrony korozyjnej materiałów. Ceramikę wykorzystuje się także do produkcji filtrów chemicznych, głównie wyrabia się filtry piankowe. Wyrabia się również farby o różnych właściwościach. Ceramiczne elementy piezoelektryczne wykorzystywane są jako napędy warstwowe np. przy budowie wtrysków paliwa, na czujki ciśnieniowe, generatory ultradźwięków. Ceramika ma także szerokie zastosowania w medycynie. Z ceramiki tworzy się takie elementy jak główkę protezy stawu biodrowego lub panewki stawu (ze względu na dużą tolerancję biologiczną), stawy kolanowe, protezy zębowe (ze względu na ich obojętność chemiczną i estetykę). Możliwe jest wykorzystanie materiałów bioaktywnych w przypadku częściowych ubytków tkanki kostnej, które stymulują przebudowę, a nawet odbudowę tkanki kostnej. Kamionka ze względu na swoją dużą wytrzymałość, odporność na działanie kwasów i nieprzepuszczalność służy do budowy kanalizacji i naczyń, płytek posadzkowych i ściennych, armatury kwasoodpornej. Fajans i porcelana służą głównie do wyrobu naczyń, ale także do wyrobu sprzętu laboratoryjnego o dużej wytrzymałości mechanicznej, wysokiej odporności na działanie czynników chemicznych i nieprzepuszczalności.

Źródło: Wikipedia

Copyright 2012. Free joomla templates |